T.C. ORTA KARADENİZ KALKINMA BİRLİĞİ VE AVRUPA BİRLİĞİ'NİN

BÖLGESEL KALKINMAYI DESTEKLEYEN YARDIMLARI

 

Türkiye'nin AB'ne tam üyelik ve uyum çalışmaları hızla devam ederken AB'nin mali programlarından nasıl yararlanılacağı konusu, son derece önemlidir. Çünkü, AB yardımından istifade etmek son derece katı şekil şartlarına ve sıkı bir prosedüre bağlıdır. Dokümanların iyi okunup kavranması, projelerin inandırıcılığı ve projelerin iyi hazırlanması son derece önemlidir.
Yerel kalkınma amacına uygun programları uygulamada bölgesel düzeyde gelişmeleri takip amacıyla Türkiye 26 NUTS II bölgesine ayrılmıştır. Çankırı'nın da içinde yer aldığı Kastamonu NUTS II bölgesi bu bölgelerden biridir. Avrupa Birliği ortak fonlu hibe programlarının uygulanmasında Bölge Kalkınma Ajansları bölge düzeyinde muhatap kuruluşlardır.

Orta Karadeniz Kalkınma Birliği bu amaçla kurulmuş tüzel kişiliği haiz bir organizasyondur. Birlik, Kastamonu, Sinop ve Çankırı İl Özel İdarelerinin katılımı ile kurulmuş olup bu iller dahilindeki belediye ve köyler Birliğe üye olabilirler.

Esas itibariyle Avrupa Birliğinin bölgesel kalkınma amaçlı yardımlarından istifade etmek ve Topluluk programları konusunda yerel birimler için bilgilendirme, yardımları koordine etme ve projelerle ilgili değerlendirmede bulunma amaçları yanında AB programlarından bağımsız olarak tüzüğünde yazılı amaçları gerçekleştirmek için bu Birlik oluşturulmuştur.

AB hibe programının uygulanmasında bölgenin kalkınma öncelikleri şöyle belirlenmiştir:

1-Kırsal kalkınma,
2-KOBİ' lerin rekabet gücünün artırılması,
3-Sürdürülebilir turizmin geliştirilmesi,
4- İnsan kaynaklarının geliştirilmesi.
AB Hibe programının amaçları:
Hedef NUTS II bölgelerinde
(1) yerel kalkınma inisiyatifleri için bir hibe programını
(2) KOBİ ler için bir hibe programını
(3) küçük ölçekli bir altyapı hibe programını
(4) proje uygulamasını destekleyecek bir teknik yardım hizmetini uygulamaya koymak

I-Yerel Kalkınma İnisiyatifleri

Bu kapsamda yararlanacak kuruluşlar şunlardır:

1- Mesleki eğitim kurumları
2- Kar amacı gütmeyen yerel kuruluşlar (Yerel yönetimler, hizmet birlikleri, meslek okulları, üniversiteler, araştırma enstitüleri, ticaret odaları, girişimcilik destekleme merkezleri, bilgilendirme merkezleri, sendikalar ve tarımsal birlikler)

II. KOBİ (Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler) Hibe Programı

Bu hibe programından faydalanacaklar; hizmet, tarım, turizm ve imalat sektörleri dahil, ekonominin tüm sektörlerinde faaliyet gösteren özel kişilere ait (Avrupa Birliği Tanımı kapsamındaki) KOBİ' lerdir.

III. Küçük Çaplı Altyapı

Bu bileşen altında söz konusu olan yatırımlar, hedef bölgelerde yaşam şartlarını iyileştirmeye yönelik olarak tasarlanmış olan ve öteki yatırımları kolaylaştıran altyapı yatırımlarıdır.

IV. Teknik Yardım

Teknik Yardım bileşeni, yerel çıkar (hak) sahiplerinin güçlü proje teklifleri hazırlamalarını ve ilgili personelin hibe programlarını etkin bir şekilde yönetebilmesini sağlamak üzere önemli ölçüde bir formel eğitimi ve işbaşı eğitimini kapsayacaktır.

Hibe programının uygulamasında muhatap kuruluşlar şunlardır:

Sözleşme Otoritesi

Sözleşme otoritesi; ihale yapma, yönetim, muhasebe ve ödemelerden sorumlu olan Merkezi Finans ve İhale Birimi (MFİB). Bu brimin görevi, sözleşme yapma, dokümantasyon ve izlemeye ilişkin prosedürlerin ve genel kuralların onaylanması. Seçilen projelerin listesinin, sözleşme koşullarının ve fonların tahsisinin onaylanmasıdır.

Faydalanıcılar

Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), programın faydalanıcısı olacaktır. DPT, uygulama safhasında izleme ve rapor verme yanında güçlü bir idari yönetimin tesis edilmesinden, hibe programının oluşturulması ve yönetimi, Bölgesel yapılar ve uygulama birimlerini, izleme komitesi ve değerlendirme komitesi gibi gerekli yapıların işlerliğinin sağlanması, Projelerin seçimine ve izlenmesine katılım görevlerini ifa edecektir.

Hizmet Birlikleri

Projenin günlük uygulaması, nihai faydalanıcılarla eşgüdüm sağlama, yerel öneme sahip projelerin ön elemesi, tanıtılması ve proje tekliflerinin kabulü Birlik tarafından yapılacaktır. Birlik tarafından değerlendirilen projeler seçim için MFİB' ne gönderilecek, seçilen projelere hibe verilmesi AB tarafından onaylandıktan sonra yardımların kullanılmasına başlanabilecektir.

Hibe programı çerçevesinde 2004-2006 yılları arasında üç bölge için ayrılan toplam bütçe52,33 milyon Euro 'dur. Bu bütçenin %20'si yerel kalkınma inisiyatiflerine, %30'u KOBİ'lere ve %50'si küçük ölçekli alt yapı projelerine tahsis edilecektir. Teknik Yardım bileşeni için 3 milyon Euro tahsis edilecektir. Bu bütçenin kullanımında bölgelere bir paylaştırma yapılmayacak, üç bölgenin projeleri yarışacak ve AB tarafından uygun görülecek projeler desteklenecektir.

Projenin önerilen genel finansmanı şöyle olacaktır:

Yerel Kalkınma İnisiyatifleri: Proje bütçesi 100.000 Euro'ya kadar çıkmaktadır. %90'ı hibe programından karşılanacaktır. %10'luk bir yerel katkıya- nakdi ya da aynî- gerek duyulacaktır.

KOBİ Hibe Programı: Proje başına 100.000 Euro'ya kadar hibe.
%50'si kamu kaynaklarından (AB, ulusal), geriye kalan %50'si faydalanıcı KOBİ katkısı ile karşılanacaktır.

Küçük ölçekli altyapı: Proje bütçesi 100.000 - 2.000.000 Euro arasında. %90'ı hibe programından karşılanacaktır. %10'luk bir yerel katkıya -nakdi ya da aynî- gerek duyulacaktır.
Teknik Yardım: %100'ü hibe programından karşılanacaktır.